Heb je last van stijve of pijnlijke gewrichten, vooral wanneer je net uit bed stapt of na een periode van rust? Dan vraag je je misschien af of er sprake is van artrose. Artrose is een veelvoorkomende gewrichtsaandoening die vooral voorkomt bij mensen boven de 40 jaar, maar ook jongere mensen kunnen ermee te maken krijgen. In deze blog lees je wat artrose precies is, hoe het ontstaat en wat je eraan kunt doen.
Artrose is een chronische aandoening van het kraakbeen in een gewricht. Kraakbeen is het soepele weefsel dat de uiteinden van botten bekleedt en ervoor zorgt dat gewrichten soepel kunnen bewegen. Bij artrose wordt dit kraakbeen dunner en zachter, waardoor botten minder goed beschermd zijn. Dit kan leiden tot pijn, stijfheid en verminderde beweeglijkheid.
Artrose komt in alle gewrichten, dit zijn de meestvoorkomende:
➜ Knie artrose
➜ Hand artrose
➜ Voet artrose
➜ Nek artrose
Artrose ontstaat meestal geleidelijk. De belangrijkste oorzaken en risicofactoren zijn:
➜ Veroudering (de kans neemt toe met de leeftijd)
➜ Overbelasting van een gewricht, bijvoorbeeld door zwaar werk of intensieve sport
➜ Overgewicht, wat extra druk op knieën en heupen geeft
➜ Eerder letsel, zoals een botbreuk of gescheurde meniscus
➜ Erfelijke aanleg
Daarnaast kan artrose ontstaan zonder duidelijke oorzaak. Het proces verloopt vaak langzaam over meerdere jaren.
De klachten bij artrose verschillen per persoon, maar veelvoorkomende symptomen zijn:
➜ Pijn in het gewricht bij bewegen
➜ Startstijfheid (vooral na rust)
➜ Krakend of schurend gevoel in het gewricht
➜ Minder soepel kunnen bewegen
➜ Soms lichte zwelling
De pijn neemt vaak toe bij belasting en vermindert bij rust. In een later stadium kan de pijn ook in rust aanwezig zijn.
Een huisarts stelt artrose meestal vast op basis van je klachten en lichamelijk onderzoek. Vaak is een röntgenfoto niet direct nodig. Op een röntgenfoto kan versmalling van de gewrichtsspleet of botveranderingen zichtbaar zijn, maar deze bevindingen lopen niet altijd gelijk met de mate van pijn.
Twijfel je over je klachten? Dan is het verstandig om je huisarts te raadplegen voor een juiste diagnose.
Hoewel artrose niet volledig te genezen is, kun je veel doen om de klachten te verminderen. Blijven bewegen is hierbij essentieel. Denk aan wandelen, fietsen of zwemmen. Regelmatige beweging houdt de spieren sterk en ondersteunt het gewricht.
Daarnaast kan gewichtsverlies bij overgewicht de druk op de gewrichten aanzienlijk verminderen. Wist je dat elke kilo gewichtsverlies de belasting op je knieën met ongeveer vier kilo vermindert?
De behandeling van artrose richt zich op het verminderen van pijn en het verbeteren van de functie. Mogelijke behandelingen zijn:
➜ Fysiotherapie om spieren te versterken
➜ Pijnstillers zoals paracetamol of ontstekingsremmers
➜ Injecties met corticosteroïden bij ernstige pijn
➜ Hulpmiddelen zoals een brace of steunzolen
➜ In ernstige gevallen een gewrichtsvervangende operatie (bijvoorbeeld een knie- of heupprothese)
De keuze voor een behandeling hangt af van de ernst van de klachten en jouw persoonlijke situatie.
Artrose is niet altijd te voorkomen, maar je kunt het risico wel verkleinen. Een gezond gewicht, voldoende beweging en het vermijden van overbelasting spelen hierbij een belangrijke rol. Ook het tijdig behandelen van gewrichtsblessures kan latere schade beperken.
Heb je een beroep waarbij je gewrichten zwaar belast worden? Dan is het verstandig om aandacht te besteden aan ergonomie en voldoende rustmomenten.
Artrose en artritis worden vaak met elkaar verward, maar het zijn verschillende aandoeningen. Artrose is een slijtageproces van het kraakbeen in het gewricht. Artritis is een ontsteking van het gewricht, vaak veroorzaakt door een auto-immuunziekte zoals reumatoïde artritis.
Bij artritis staan ontstekingsverschijnselen zoals roodheid, warmte en duidelijke zwelling meer op de voorgrond. Artrose is vooral een mechanisch probleem van het kraakbeen, terwijl artritis een ontstekingsziekte is.
Heb je het vermoeden dat je artrose hebt of blijven je klachten aanhouden? Wacht dan niet te lang met het inschakelen van een arts. Hoe eerder je inzicht hebt in je situatie, hoe beter je kunt werken aan het beperken van de klachten en het behouden van soepele gewrichten.