Heb je last van een stijve of pijnlijke knie die maar niet overgaat? Dan vraag je je misschien af wat er precies aan de hand is. Een veelvoorkomende oorzaak van langdurige kniepijn is artrose in de knie. Maar wat is artrose in de knie precies? Welke symptomen horen erbij? En misschien nog wel belangrijker: wat kun je doen om de klachten te verminderen?
In deze blog lees je alles over artrose in de knie. We beginnen bij de basis, bespreken de meest voorkomende symptomen van artrose in de knie en nemen vervolgens de verschillende behandelmethodes onder de loep, waaronder operatie, injecties, medicatie en fysiotherapie.
Artrose in de knie is een vorm van gewrichtsslijtage waarbij het kraakbeen in het kniegewricht dunner en zachter wordt. In een gezond kniegewricht zorgt kraakbeen ervoor dat de botten soepel over elkaar heen kunnen bewegen. Het werkt als een soort schokdemper en voorkomt dat botten direct tegen elkaar schuren.
Bij artrose in de knie gaat dit beschermende laagje kraakbeen achteruit. Het kraakbeen verliest zijn veerkracht, wordt dunner en kan zelfs gedeeltelijk verdwijnen. Daardoor ontstaat er meer wrijving in het gewricht. Het lichaam reageert hierop door extra bot aan te maken aan de randen van het gewricht. Deze benige uitsteeksels worden ook wel osteofyten genoemd.
Artrose in de knie wordt vaak gezien als een ouderdomsaandoening, maar dat is slechts deels waar. Hoewel de kans op artrose toeneemt met de leeftijd, kunnen ook jongere mensen ermee te maken krijgen. Bijvoorbeeld na een knieblessure, bij overbelasting, overgewicht of een afwijkende stand van de benen.
De exacte oorzaak van artrose in de knie is niet altijd aan te wijzen. Meestal gaat het om een combinatie van factoren. Denk aan:
Heb je één of meerdere van deze risicofactoren? Dan betekent dat niet automatisch dat je artrose in de knie krijgt, maar de kans is wel groter.
De symptomen van artrose in de knie ontwikkelen zich meestal geleidelijk. In het begin merk je misschien alleen wat lichte stijfheid of een zeurend gevoel na een lange wandeling. Naarmate de artrose in de knie vordert, kunnen de klachten toenemen.
De meest voorkomende symptomen van artrose in de knie zijn:
Herken je één of meerdere van deze klachten? Dan is het verstandig om een arts te raadplegen. De diagnose artrose in de knie wordt meestal gesteld op basis van je klachten, lichamelijk onderzoek en eventueel een röntgenfoto.
Artrose in de knie is helaas niet te genezen. Het kraakbeen dat verdwenen is, komt niet vanzelf terug. Dat betekent echter niet dat je niets kunt doen. Integendeel: er zijn verschillende behandelmethodes die gericht zijn op het verminderen van pijn, het verbeteren van de functie van de knie en het vertragen van verdere achteruitgang.
De behandeling van artrose in de knie wordt vaak stapsgewijs opgebouwd. Eerst worden minder ingrijpende behandelingen geprobeerd. Pas als die onvoldoende effect hebben, wordt gekeken naar zwaardere opties zoals een operatie.
Laten we de belangrijkste behandelmethodes voor artrose in de knie één voor één bespreken.
Fysiotherapie is een van de belangrijkste pijlers in de behandeling van artrose in de knie. Veel mensen denken bij kniepijn juist dat ze rust moeten nemen, maar bij artrose in de knie is gecontroleerde beweging essentieel.
Een fysiotherapeut helpt je om:
Sterke bovenbeenspieren (quadriceps) ontlasten het kniegewricht. Daardoor neemt de druk op het beschadigde kraakbeen af. Regelmatige oefentherapie kan de pijn aanzienlijk verminderen en de functionaliteit verbeteren.
Daarnaast krijg je vaak advies over dagelijkse activiteiten. Hoe kun je traplopen of bukken minder belastend maken? Welke sport is nog verantwoord? Denk bijvoorbeeld aan fietsen of zwemmen, waarbij de knie minder schokbelasting krijgt.
Twijfel je of bewegen wel verstandig is bij artrose in de knie? Juist dan kan begeleiding door een fysiotherapeut het verschil maken.
Wanneer de klachten van artrose in de knie toenemen, kan medicatie worden ingezet om de pijn te verminderen.
De meest gebruikte middelen zijn:
Ontstekingsremmende medicatie kan effectief zijn, maar kent ook bijwerkingen, vooral bij langdurig gebruik. Denk aan maagklachten of een verhoogd risico op hart- en vaatproblemen. Daarom wordt medicatie meestal in overleg met een arts voorgeschreven en zo kort mogelijk gebruikt.
Medicatie pakt de oorzaak van artrose in de knie niet aan, maar kan wel helpen om de pijn beheersbaar te houden zodat je actief kunt blijven.
Wanneer fysiotherapie en medicatie onvoldoende effect hebben, kan een injectie in de knie worden overwogen.
De meest voorkomende injecties bij artrose in de knie zijn:
Dit is een ontstekingsremmende injectie die direct in het kniegewricht wordt toegediend. Het doel is om ontstekingsreacties in het gewricht te verminderen en daarmee de pijn tijdelijk te verlichten. Het effect kan enkele weken tot maanden aanhouden, maar is meestal niet blijvend.
Hyaluronzuur is een stof die van nature in gewrichtsvloeistof voorkomt. Een injectie met hyaluronzuur kan de smering van het gewricht verbeteren. De resultaten verschillen per persoon. Sommige mensen ervaren duidelijke verlichting, anderen merken weinig verschil.
Injecties bij artrose in de knie worden doorgaans pas ingezet wanneer andere behandelingen onvoldoende resultaat geven. Ze kunnen een operatie uitstellen, maar vervangen deze niet altijd definitief.
Als de artrose in de knie vergevorderd is en de pijn en beperkingen ernstig zijn, kan een operatie worden overwogen. Dit is meestal het laatste stadium in de behandeling.
Er zijn verschillende operatieve mogelijkheden:
Tegenwoordig wordt een kijkoperatie bij artrose in de knie minder vaak uitgevoerd, omdat het effect bij pure artrose beperkt is. Het kan soms worden ingezet bij bijkomende problemen, zoals een losse meniscus.
Bij jongere patiënten met een afwijkende beenstand kan een correctie van de stand van het onder- of bovenbeen worden uitgevoerd. Hierdoor wordt de belasting in het kniegewricht beter verdeeld.
Bij ernstige artrose in de knie kan een (gedeeltelijke of totale) knieprothese worden geplaatst. Hierbij wordt het beschadigde gewricht vervangen door een kunstgewricht. Een knieprothese kan de pijn sterk verminderen en de mobiliteit verbeteren, maar het blijft een ingrijpende operatie met een revalidatieperiode van enkele maanden.
Een operatie bij artrose in de knie wordt pas overwogen als andere behandelmethodes onvoldoende helpen en de kwaliteit van leven sterk is verminderd.
Naast medische behandelingen kun je zelf ook veel bijdragen aan het verminderen van klachten bij artrose in de knie.
Denk aan:
Kleine aanpassingen in je dagelijkse routine kunnen al een groot verschil maken.
Artrose in de knie is een chronische aandoening, maar dat betekent niet dat je je activiteiten volledig moet opgeven. Met de juiste combinatie van fysiotherapie, medicatie, eventueel injecties en – in sommige gevallen – een operatie, is het vaak mogelijk om de klachten goed onder controle te houden.
Ervaar je symptomen van artrose in de knie en twijfel je over de juiste aanpak? Wacht dan niet te lang met het inschakelen van een deskundige. Een tijdige diagnose en een passende behandeling kunnen verdere achteruitgang beperken en je helpen om actief te blijven.
Heb jij last van kniepijn en herken je jezelf in de symptomen van artrose in de knie? Dan is het verstandig om je situatie serieus te nemen. Hoe eerder je in actie komt, hoe groter de kans dat je de regie over je knieklachten behoudt.